ONWEER EN BLIKSEM
Onweer en bliksem
Onweer is een natuurverschijnsel in de atmosfeer met elektrische ontladingen, die we zien als een lichtflits, de bliksem en horen als een rommelend of knallend geluid, de donder.
Hoe ontstaat onweer en bliksem?
Beweging in de wolk: In een onweerswolk gaat warme lucht snel omhoog en koude lucht omlaag.
Elektrische lading: Kleine waterdruppels en ijsdeeltjes botsen en schuren tegen elkaar. Daardoor krijgen ze een elektrische lading.
Bliksem: De wolk bouwt steeds meer elektrische energie op, een beetje zoals een batterij. Wordt het verschil tussen de ladingen te groot? Dan komt die energie vrij als bliksem.
Wat is bliksem en donder?
Bliksem: een grote elektrische vonk in de lucht, tussen wolken of tussen een wolk en de grond. Het kan daarbij zo'n 30.000 °C worden.
Donder: de lucht rond een bliksemflits wordt in een fractie van een seconde heel heet en zet snel uit. Daardoor ontstaat een harde knal die we horen als donder.
Veiligheid tijdens onweer
Blijf binnen: Sluit alle ramen en deuren.
Gebruik geen water: Ga niet douchen en neem geen bad. Bij onweer kan stroom door waterleidingen lopen.
Ben je buiten? Zoek beschutting in een gebouw of auto met een dak. Ga niet op de grond liggen.
Hoe ver is het onweer?
Tel de seconden tussen de flits en de donder. Deel dat aantal door 3. Zo weet je ongeveer hoe ver het onweer weg is, in kilometers.
Korte uitleg:
Je ziet de flits eerder dan je de donder hoort: licht komt vrijwel meteen aan, maar geluid doet er ongeveer 3 seconden over per kilometer.
Voorbeelden:
- 3 seconden = ongeveer 1 kilometer afstand.
- 6 seconden = ongeveer 2 kilometer afstand.
- 9 seconden = ongeveer 3 kilometer afstand. Zoek een veilige plek binnen.
KNMI Waarschuwingscodes voor onweersbuien
| Waarschuwings-code | Windstoten | Regenval | Hagelgrootte | Risico |
|---|---|---|---|---|
| Code geel | > 60 km/u | > 30 mm/u | < 2 cm | Kans op gevaarlijk weer, wees alert |
| Code oranje | > 75 km/u | > 50 mm/u | > 2 cm | Grote kans op schade |
| Code rood | > 75 km/u | > 50 mm/u | > 2cm | Maatschappij-ontwrichtend |