VORST EN KOUDE

Vorst en koude

Koudegetal

Het koudegetal, ook wel het Hellmanngetal genoemd, is een manier om te meten hoeveel koude er was tussen 1 november van het vorige jaar en 31 maart van het huidige jaar. Hoe meet je het getal? zie ook onderstaande grafiek.

  • Meetperiode: Je meet vanaf 1 november tot en met 31 maart.
  • Het dagcijfer: Neem de gemiddelde temperatuur van een hele dag.
  • Alleen onder nul: Is het gemiddelde boven 0 °C? Dan krijgt die dag 0 punten. Is het gemiddelde onder 0 °C? Dan neem je dat getal en haal je het minteken weg.
  • Optellen: Tel al deze getallen van de hele winter bij elkaar op. De uitkomst is het koudegetal.

    Gevoelstemperatuur

    Gevoelstemperatuur is hoe koud of warm het buiten echt aanvoelt op je huid, in plaats van wat de thermometer aangeeft.

    Dit komt vooral door de wind: als het hard waait, blaast de wind het warme laagje lucht rond je lichaam weg, waardoor je sneller afkoelt en het veel kouder aanvoelt. In het weerbericht van het KNMI wordt dit vaak vermeld zodat je weet hoe dik je jas moet zijn.

        Vorstdag

        Op een vorstdag daalt de temperatuur op de normale waarnemingshoogte van anderhalve meter boven de grond tot onder het vriespunt. De periode waarin vorstdagen mogelijk zijn duurt meestal van oktober tot en met april. Soms komt de temperatuur ook in mei of september onder nul.

            Soorten vorst

            • Lichte vorst is: van -0,1 tot -5°C
            • Matige vorst is: van -5,1 tot -10°C
            • Strenge vorst is: van -10,1 tot -15°C
            • Zeer strenge vorst is: onder -15°C

                Tips bij vorst en koude

                Kleding & Uiterlijk

                • Draag meerdere lagen kleding: Draag thermisch ondergoed als basislaag, gevolgd door een trui/hoodie en een wind- en waterdichte buitenlaag.
                • Bescherm hoofd, handen en nek: Een muts (winddicht), sjaal en wanten (warmer dan handschoenen) zijn cruciaal, omdat je veel warmte verliest via je hoofd.
                • Bescherm voeten: Warme sokken en eventueel waterdichte winterlaarzen zijn een must. 

                Gedrag bij vorst en koude

                • Blijf in beweging (wandelen of een work-out) om de bloedsomloop te stimuleren en warm te blijven.
                • Eten en drinken. Eet verwarmende voeding (peper, ui, boerenkool) en drink voldoende water, minimaal 1,5L per dag. Vermijd alcohol bij het risico op onderkoeling.
                • Tips in het verkeer. Rij rustig en voorkom abrupt remmen. Op de fiets: zachtere banden geven meer grip. Op de auto: dek ruiten af. 

                Eigen huis en tuin

                • Isoleer je huis. Gebruik zware gordijnen en houd verwarming lichtjes aan om leidingen te beschermen tegen bevriezing.
                • Ventileer je huis. Ventileer toch regelmatig om vocht te verminderen, wat de warmte vasthoudt.
                • Buitenkraan: Draai deze dicht en laat hem leeglopen om bevriezing te voorkomen.
                • Gladheid: Strooi zand voor meer grip of zout. Loop 'als een pinguïn', kleine stapjes, licht voorover. 
                  Koudegetal Hellmann (H) Classificatie
                  H groter dan 300 Streng
                  H groter dan 160 Zeer koud
                  H groter dan 100 Koud
                  H kleiner dan 100 Mild
                  H kleiner dan 40 Zacht
                  H kleiner dan 20 Zeer zacht
                  H kleiner dan 10 Buitengewoon zacht